Tìm hiểu đền Cửa Ông ở Vịnh Hạ Long

Đền Cửa Ông tọa lạc trên một ngọn núi thấp trông ra vịnh Bái Tử Long, có phong cảnh tuyệt đẹp, thuộc phường Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, cách thành phố du lịch Hạ Long hơn 40km về phía Đông Bắc. Nơi đây trở thành di tích thắng cảnh, nơi ghi dấu những giá trị lịch sử, văn hóa xưa và hiện nay đền Cửa Ông trở thành điểm du lịch ấn tượng, thu hút du khách ghé thăm trong lịch trình du lịch Hà Nội đi Hạ Long.

Xem thêm:

Cấu trúc đền Cửa Ông

Đền Cửa Ông được xây dựng từ đầu thế kỷ 19 gồm 3 khu vực chính: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng. Đây là đền độc nhất thờ đầy đủ thất gia Trần Quốc Tuấn và các cận thần của ông còn lại đến hiện tại với 34 pho tượng lớn nhỏ được trạm trổ công phu tận tường, có giá trị nghệ thuật cao thể hiện rõ nét những vị tướng đã có công xây dựng nước.

Đền Cửa Ông

Đền Cửa Ông

Đó là các tượng của Trần Quốc Tuấn, tượng Thánh Mẫu (vợ ông) 2 cô công chúa (con ông), Trần Quốc Tảng, Trần Anh Tông, Trần Khánh Dư, Yết Kiêu, Dã Tượng, Phạm Ngũ Lão, Lê Phu Trần, Đỗ Khắc Trung,… và một số câu đối, đồ thờ cúng khác.

Đền ban đầu gọi là Miếu Hoàng tiết chế, thờ Hoàng Cần, một người địa phương có nhiều công đánh phá giặc cướp, được các triều vua phong “Khâm sai Đông Đạo Tiết chế”, sau thờ Trần Quốc Tảng, con trai thứ ba của Trần Quốc Tuấn, có công trấn ải vùng Cửa Suốt.

Truyền thuyết lịch sử về đền Cửa Ông

Về thăm Đền Cửa Ông, du khách được nghe chuyện xưa: Vì mối hận riêng với vua Trần nên An Sinh Vương Trần Liễu từng trăng trối với Trần Quốc Tuấn là phải lấy được thiên hạ. Sau Trần Quốc Tuấn đem hỏi gia tướng và các con ý này, mọi người đều can ngăn. Riêng Trần Quốc Tảng lại bảo: “Tống Thái Tổ là một ông lão làm ruộng mà thừa cơ dấy vận có được thiên hạ”. Trần Quốc Tuấn giận, rút gươm định chém, nhờ Quốc Nghiễn xin tha mới thôi…Trong sử sách có ý kiến cho Trần Quốc Tảng vì thế bị “đày” ra trấn ải vùng Cửa Suốt. Có người bàn là do Trần Hưng Đạo có “lòng thương muốn tránh tai họa cho con và gia quyến, sau lập công trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông nên đã nhận được sự tin tưởng trở lại”.

Tượng Trần Quốc Tảng ở đền Cửa Ông

Tượng Trần Quốc Tảng ở đền Cửa Ông

Thế nhưng có nhà nghiên cứu cho rằng: Cửa Suốt là khu vực trọng yếu mà lại rất xa, nếu bất trung mà đuổi ra đây thì không xác tín, mà phải rất tin tưởng mới cử ra, lại phải tài, đại tài nữa! Trong hội thảo về thân thế – sự nghiệp Hưng Nhượng Đại Vương vừa qua, nhiều ý kiến đồng tình hướng này với lý do Trần Quốc Tảng từng được phong tước, thưởng rất trọng. Sinh thời, khi định công dẹp giặc Nguyên, ông được phong làm Tiết độ sứ, chức quan võ rất to; con gái trưởng được lập làm phi cho thái tử, sau trở thành hoàng hậu của vua Trần Anh Tông. Sau khi mất, ông được truy tặng làm Thái úy (vương triều Trần chỉ có 5 người được phong chức này). Ông cũng từng được phong Đại tướng – tước vị cao nhất dành cho tôn thất nhà Trần, sau khi ông không quản “tuổi cao, sức yếu” cầm quân dẹp phản loạn.

Như vậy cho thấy ông có vị trí đặc biệt trong triều đình nhà Trần từ đời vua Trần Anh Tông trở về sau. Điều này cũng không phải không có lý khi chính sử kể: sau 3 lần chiến thắng quân Nguyên, năm 1330 khi lâm bệnh, Trần Quốc Tuấn mới hỏi gia nô thân tín và các con về việc giành lấy ngai vàng theo lời căn dặn xưa của cha. Thời điểm này, Trần Quốc Tuấn lâm chung nên không có chuyện Trần Quốc Tảng bị đày ra vùng biên viễn.

Lễ hội đền Cửa Ông

Đền Cửa Ông đã được Bộ Văn hoá thông tin cấp bằng xác nhận là di tích thắng cảnh. Nằm trên một ngọn núi thấp nhìn thẳng ra biển, đền Cửa Ông có phong cảnh rất ngoạn mục có thể thu vào trong tầm mắt với cảnh đẹp của vùng than Cẩm Phả và Vịnh Bái Tử Long. Từ lâu, đền Cửa ông đã nổi danh linh thiêng không chỉ đối với quần chúng, tỉnh Quảng Ninh, và nhân dân các tỉnh trong nước cũng tìm đến dâng hương, trẩy hội.

Nét văn hóa lịch sử tại đền Cửa Ông thể hiện rõ nét qua lễ hội đền Cửa Ông diễn ra từ ngày 2 tháng 1 âm lịch và kéo dài đến hết xuân. Vào mùa hội, đền Cửa Ông nườm nượp du khách từ khắp mọi miền đất nước. Khách đến dự hội có thể đi bằng đường bộ qua thành phố Hạ Long, cũng có thể đi bằng đường thủy ven vịnh Hạ Long, qua vịnh Bái Tử Long đến sát cửa đền Hạ.

Lễ hội đền Cửa Ông

Lễ hội đền Cửa Ông

Lễ hội được tổ chức linh đình tế lễ và rước kiệu bài vị Trần Quốc Tảng từ đền ra miếu ở xã Trác Chân, tên tục là Vườn Nhãn (theo truyền thuyết là nơi Ðức Ông hoá trôi dạt vào…) và quay trở về đền tượng trưng cho cuộc tuần du của Ðức Ông. Sau các nghi thức tế lễ truyền thống tại lễ khai mạc, nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian được diễn ra như múa rồng, cờ bỏi, bịt mắt đập niêu, bịt mắt đánh trống, tổ tôm điếm, đẩy gậy, kéo co…

Nếu bạn đang có ý định đi khám phá vịnh Hạ Long sắp tới, có thể tham khảo các tour du lịch Hạ Long:

Xem thêm bài viết

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *